BeBiodiversity logo

MENU
BeBiodiversity De schade van greenwashing

De schade van greenwashing

Sinds een vijftigtal jaar zijn de milieuprestaties van ondernemingen spectaculair gestegen. Wellicht onvoldoende, maar toch spectaculair. Parallel daarmee ontstond greenwashing op een al even spectaculaire manier.

De term “greenwashing” (groenwassen in het Nederlands) verwijst naar misleidende communicatie over duurzame of milieuvriendelijke praktijken van een onderneming. Om te kunnen spreken van greenwashing zonder de term te misbruiken, moet aan twee voorwaarden voldaan zijn: povere milieuprestaties, en extreem positieve communicatie over diezelfde prestaties.

BeBiodiversity De schade van greenwashing

Het groeiend aantal echte of vermeende initiatieven ten gunste van leefmilieu of duurzaamheid maakt de zaken voor de consument soms niet te doorgronden. Geregeld brengen NGO’s, journalisten of consumentenverenigingen de dubieuze praktijken van sommige ondernemingen rond greenwashing aan het licht. Na herhaalde schandalen gaat een mens op den duur overal aan twijfelen. Dat verlies van vertrouwen ten aanzien van de beloften van duurzamere producten is de grootste schade die greenwashing toebrengt.

Ondernemingen die groener dan groen wassen, hebben twee belangrijke motieven om zich aan greenwashing te wagen: legitimiteit verkrijgen en communiceren over zogenaamde waarden van de onderneming op het vlak van milieu en biodiversiteit. A priori, en dat is geen verrassing, verschillen die redenen nauwelijks van die van ondernemingen die werkelijk betrokken zijn bij initiatieven ten gunste van milieu en duurzaamheid.

Maar hoe kunnen we dan het onderscheid zien?

Hoge transparantie en een zekere bescheidenheid zijn vaak een teken van vertrouwen. Vertrouwen is er ook als producenten of kleinhandelaars voortdurend nadenken over de verbetering van hun producten op lange termijn. Officiële labels, zoals het Europees Ecolabel of het Europees biologisch keurmerk, bieden de garantie van een streng bestek en externe controles.

Hoe kunnen we oordelen over de eerlijke intenties van een merk?

Geld willen verdienen, en zelfs meer geld willen verdienen, is op zich geen negatief criterium. Zo zitten ondernemingen en onze maatschappij in het algemeen nu eenmaal in elkaar.

Om de bijkomende kost te begrijpen van producten die duurzamer zijn, van betere bronnen afkomstig zijn en beter vervaardigd zijn, moet een historisch misverstand rechtgezet worden: het is onmogelijk om economisch te concurreren met producten die tegen de laagste prijs aangeboden worden doordat er totaal geen rekening gehouden wordt met de sociale en milieugerelateerde externaliteiten.

Bovendien zorgt het militantisme van sommigen ervoor dat elk initiatief waarbij er slechts een matige verbetering gecreëerd wordt, waarbij er slechts een deel van de activiteit van een onderneming betrokken is, waarbij het slechts om een tijdelijke actie gaat of waarbij slechts enkele producten of diensten betrokken zijn, als greenwashing beschouwd wordt. Als het product een positief of zelfs matig effect heeft of de onderneming een nieuwe interne cultuur wil ontwikkelen, is boycot het beste middel om mensen ertoe aan te zetten … om die weg niet verder in te slaan.

BeBiodiversity De schade van greenwashing

De “juiste keuze” maken

Hoe kunnen we dan, in de jungle van de talloze producten die met grootse marketingacties aangeprezen worden, de “juiste keuze” maken die meest rekening houdt met de biodiversiteit en het milieu, maar ook met de gezondheid, de portemonnee en de producent? Moeten we de voorkeur geven aan een biologische appel uit Frankrijk of Spanje, of aan een niet-biologische Belgische lokale appel? Is het beter om grote hoeveelheden met een vrachtwagen te vervoeren of te opteren voor honderden kleine verplaatsingen van groenteboeren en klanten naar een coöperatieve voedingswinkel?

Alvorens een aankoop te doen, kan de “consumheld” zich heel wat vragen stellen om zijn keuze duidelijker te maken:

  • Is het nuttig en echt nodig?
  • Hoe en waar wordt dit artikel geproduceerd?
  • Is het de best mogelijke oplossing ten aanzien van het gebruik dat ervan gemaakt zal worden en ten aanzien van de sociale en milieugerelateerde aspecten?
  • Is het duurzaam, biodiversiteitsvriendelijk, degelijk, herstelbaar, effectief recycleerbaar?
  • Bestaat er een beter betaalbaar alternatief?

Als er geen duidelijke antwoorden zijn of als er geen “ideaal” product is dat aan alle criteria beantwoordt, moet de “consumheld” de best mogelijke keuze kunnen maken, met inachtneming van zijn waarden en zijn prioriteiten, zelfs al is die keuze niet perfect en moet hij zich op een positieve manier vragen kunnen blijven stellen over zijn toekomstige aankopen.

Meer news

BeBiodiversity Een koffiepauze voor de biodiversiteit?

Een koffiepauze voor de biodiversiteit?

Koffie is een van de belangrijkste handelsgewassen in de wereld. Een ogenschijnlijk eenvoudig product maar de teelt, het transport, het afval en de energie die verbruikt wordt van boon tot kopje hebben allemaal een impact op het milieu. Verrassend genoeg is de werking van onze koffiemachine zelfs een van de belangrijkste posten wat energieverbruik en afvalproductie betreft.

Lees meer
BeBiodiversity Biodiversiteit als dam tegen overstromingsschade

Biodiversiteit als dam tegen overstromingsschade

In het licht van de menselijke tragedies die overstromingen veroorzaken, kan het cynisch lijken te wijzen op milieuproblemen of op het verlies van biodiversiteit; toch zijn die fenomenen nauw met elkaar verbonden. Het behoud van biodiverse gebieden kan de effecten van watersnood helpen voorkomen of milderen en zorgt tegelijkertijd voor een veilige, gezonde en aangename leefomgeving.

Lees meer
BeBiodiversity Ruimte voor biodiversiteit

Ruimte voor biodiversiteit

Hebt u al gehoord over de wedstrijd « 1 m² voor biodiversiteit » ? Nee ? Geen probleem, we zullen het uitleggen! De beweging #Samen voor Biodiversiteit zit achter deze wedstrijd en moedigt iedereen aan om meer ruimte te geven aan planten en wilde dieren rond onze huizen.

Lees meer
BeBiodiversity Afval in zee: wat moeten dieren ermee!

Afval in zee: wat moeten dieren ermee!

Een sigarettenpeuk die in de rioolput wordt gegooid, een plastic zakje dat uit je hand glipt en door de wind wordt weggeblazen, een wegwerpmasker dat uit de auto of uit een broekzak valt… Kleine gebaren die soms onbeduidend lijken maar ernstige gevolgen hebben voor de biodiversiteit. Afval is overal en helaas belandt veel ervan in zee en oceanen. Onze Noordzee wordt niet gespaard.

Lees meer
BeBiodiversity Onze Noordzee onder de loep

Onze Noordzee onder de loep

Ze is misschien niet zo betoverend als het turquoise water van de tropen, maar dat belet niet dat onze Noordzee een rijke biodiversiteit herbergt! Met haar 2.000 dier- en plantensoorten, verspreid over 3.454 km², speelt onze Noordzee een essentiële rol in het landschap en de economie van ons land. Ze wordt ook beschermd: hiervoor is meer dan een derde (37%) aangewezen als beschermd Natura 2000-gebied.

Lees meer
BeBiodiversity Regie der Gebouwen: ruimtes opnieuw vergroenen

Regie der Gebouwen: ruimtes opnieuw vergroenen

Biodiversiteit is onze business!   Doorheen het hele land ontmoetten we ondernemers die bewust de kaart van de biodiversiteit hebben getrokken. En het is duidelijk dat ze er veel baat bij hebben. De bouwsector heeft veel impact op de natuur en de ecosystemen: van bij de winning van de grondstoffen of productie van de bouwmaterialen en hun transport naar de werf, tot en met kwesties als thermische en geluidsisolatie. Hoe kunnen we de schadelijke impact van gebouwen op fauna en flora beperken en de betonnering een halt toeroepen?

Lees meer
Ontdek al onze nieuwsberichten Ontdek al onze nieuwsberichten