Wereldwijd worden jaarlijks zo’n 65 miljard dieren geslacht om aan de vleesconsumptie te voldoen. In Europa en de VS stabiliseert of daalt het vleesverbruik al enkele jaren[3], maar in landen als China en India neemt het sterk toe door de groeiende welvaart. De wereldwijde vleesproductie vervijfvoudigde tussen 1950 en 2000. In 2013 bedroeg de productie 309 miljoen ton, en tegen 2050 kan dat oplopen tot 465 miljoen ton – op een planeet met meer dan 9 miljard inwoners[4].

Deze groei heeft grote gevolgen, zowel voor de biodiversiteit als voor de menselijke gezondheid. Vooral de intensieve veeteelt draagt bij tot milieuschade: grootschalige ontbossing voor de teelt van veevoer, vervuiling van water en bodem, hoge uitstoot van broeikasgassen, dierenleed en het gebruik van antibiotica en groeihormonen die hun weg vinden in de voedselketen.

Ontbossing

De huidige vleesproductie zou verantwoordelijk zijn voor de vernietiging van 62% van de bossen en andere ecosystemen[5]. Voor 1 kg vlees is er 7 tot 12 kg graan nodig[6]. Jaarlijks worden daardoor miljoenen hectaren ontbost voor de teelt van tarwe, maïs of soja als veevoer. Wereldwijd gaat 70% van de landbouwgrond naar diervoeder, in Europa 65%[7].

Regenwouden zijn daarbij het zwaarst bedreigd. Elke seconde verdwijnt een halve hectare – de grootte van een voetbalveld – regenwoud. Dat leidt tot het uitsterven van talloze planten-, insecten- en diersoorten[8].

Vervuiling en broeikasgassen

De intensieve veeteelt verbruikt niet alleen enorme hoeveelheden water (meer info hier), maar veroorzaakt ook nitraat- en fosforvervuiling door mest en drijfmest. Niet-verwerkte rundermest is zelfs verantwoordelijk voor meer dan 500 stikstofverzadigde, dode zones in oceanen[9]. Ook pesticiden en meststoffen vervuilen water en bodem, en verarmen de ecosystemen.

Volgens de FAO is de veehouderij verantwoordelijk voor ongeveer 20% van de wereldwijde uitstoot van broeikasgassen (cijfers 2017[10]). Dat komt vooral door methaan en stikstofmonoxide, die het gevolg zijn van het gebruik van meststoffen voor gewassen en van de spijsvertering van herkauwers.

Deze gassen hebben een opwarmingspotentieel dat respectievelijk 25 en 300 keer groter is dan dat van CO₂[11]. Een studie in het VK toonde het verschil duidelijk aan: de productie van 1 kilo rundvlees veroorzaakt 16 kilo CO₂-equivalent, tegenover slechts 0,8 kilo voor 1 kilo tarwe (Garnett 2009). Carlsson-Kanyama & González (2009) berekenden dat “de consumptie van 1 kilo rundvlees vergelijkbaar is met een autorit van 160 kilometer”.

De uitstoot van deze gassen draagt rechtstreeks bij aan klimaatopwarming – een ernstige bedreiging voor biodiversiteit en het evenwicht van ecosystemen.

Hoe je je voetafdruk kan verkleinen én tegelijk je gezondheid verbetert? Ontdek het in het artikel “Gezonder eten om de biodiversiteit te redden”