BeBiodiversity logo

MENU
BeBiodiversity Een vleesrijk dieet: wat zijn de gevolgen voor de biodiversiteit?

Een vleesrijk dieet: wat zijn de gevolgen voor de biodiversiteit?

Wist je dat de voedingssector de belangrijkste oorzaak is van milieuschade in de Europese Unie, gevolgd door huisvesting en mobiliteit?[1] Hoewel veel consumenten al weten dat vleesproductie een zware last op milieu legt, zijn we geneigd om de gevolgen van onze voedingsgewoontes te onderschatten[2]. Ook al is dit geen goed nieuws, het betekent wel dat de keuzes die we maken echt een verschil kunnen maken. Kunnen we de biodiversiteit beschermen aan de eettafel?

Wereldwijd worden er jaarlijks 65 miljard dieren geslacht om aan onze vleesconsumptie te voldoen. Hoewel in Europa en de Verenigde Staten de consumptie van vlees stagneert of zelfs sinds enkele jaren afneemt[3], boomt de vleesconsumptie in andere delen van de wereld -bijvoorbeeld in China en Indië- als gevolg van de gestegen inkomens. De wereldproductie is tussen 1950 en 2000 zelfs vervijfvoudigd. In 2013 werd 309 miljoen ton vlees geproduceerd. Dit zou in 2050 kunnen oplopen tot 465 miljoen ton op een planeet met meer dan 9 miljard mensen[4].

Een dergelijke stijging van de vleesproductie heeft evenwel gevolgen voor de biodiversiteit en de menselijke gezondheid. De schade aan de ecosystemen wordt in het bijzonder veroorzaakt door de steeds intensievere veeteelt om aan de groeiende vraag naar rood vlees te voldoen: ontbossing voor de teelt van graangewassen voor diervoeder, water- en bodemvervuiling, uitstoot van broeikasgassen, dierenmishandeling, introductie van potentieel gevaarlijke chemische stoffen in de voedselketen (antibiotica, groeihormonen, enz.).

BeBiodiversity Een vleesrijk dieet: wat zijn de gevolgen voor de biodiversiteit?
Omzetting van atlantisch regenwoud in sojavelden. (Adobe Stock)

Ontbossing

De huidige vleesproductie zou verantwoordelijk zijn voor de vernietiging van 62% van de bossen en andere ecosystemen[5]. Voor de productie van 1 kg vlees is er immers tussen de 7 en 12 kg graan[6] nodig. Waardoor er ieder jaar wereldwijd miljoenen hectaren ontbost worden om tarwe, maïs of soja te planten als voedsel voor het vee. Overigens wordt 70% van de landbouwgrond vandaag gebruikt voor diervoeder, op Europees niveau gaat het om 65%[7].

Regenwouden zijn bijzonder bedreigde ecosystemen. Elke seconde wordt een halve hectare -de oppervlakte van een voetbalveld- regenwoud vernietigd, met als gevolg dat veel planten-, dier- en insectensoorten[8] verdwijnen.

Vervuiling en broeikasgassen

De intensieve veeteelt, die zeer veel water verbruikt (meer info hier), is ook een bron van nitraat- en forforvervuiling door het gebruik van mest en drijfmest. Niet-verwerkte rundermest zou verantwoordelijk zijn voor het ontstaan van meer dan 500 met stikstof verzadigde, dode gebieden in de oceanen[9]. Chemische bestrijdingsmiddelen en meststoffen verontreinigen de watergebieden en de bodems, die tegelijk verarmen.

Volgens de Voedsel- en Landbouworganisatie van de Verenigde Naties (FAO) zou de veeteelt verantwoordelijk zijn voor 20% van de broeikasgasemissies (gegevens 2017[10]) door de hoge uitstoot van methaan en stikstofmonoxide, met hogere emissies dan de transportsector.  Beide gassen zijn het gevolg van het gebruik van meststoffen voor gewassen en van de spijsvertering van herkauwers. Ze hebben een opwarmingspotentieel dat respectievelijk 25 en 300 keer hoger is dan dat van CO2[11]. Een studie in het Verenigd Koninkrijk toonde het grote verschil in broeikasgasemissies bij rundsvleesproductie tegenover tarweproductie, namelijk 16 kg equivalent CO² per kilo rundsvlees tegenover 0,8 kg equivalent CO² per kilo tarwe (Garnett 2009). In termen van broeikasgasemissies komt de “consumptie van een kilo rundsvlees in een gezin overeen met het gebruik van een auto over een afstand van 160 km” (Carlsson-Kanyama & González 2009).

De klimaatopwarming door deze broeikasgassen vormt echter een ernstige bedreiging voor de biodiversiteit en het evenwicht van de ecosystemen.

 

Hoe kan ik mijn voetafdruk verkleinen én mijn gezondheid verbeteren? Ontdek het in het artikel “Gezonder eten om de biodiversiteit te redden

[1] European Commission Joint Research Centre, Indicators and assessment of the environmental impact of EU consumption, 2019.
[2] Oostenrijk, België, Duitsland, Griekenland, Italië, Litouwen, Nederland, Portugal, Slowakije, Slovenië, Spanje. In oktober-november 2019 vonden er werkzaamheden op het terrein plaats bij een representatief staal van meer dan 11 000 consumenten.

[3] https://www.retaildetail.be/nl/news/food/vleesconsumptie-blijft-dalen-belgië  De gemiddelde jaarlijkse vleesconsumptie van de Belgen is van 82,4 kg in 2010 gedaald naar 72,2 kg in 2020
[4] Le monde, l’impact de la viande sur l’environnement expliqué en 4 minutes, L’impact de la viande sur l’environnement expliqué en 4 minutes – YouTube

[5] Pendrill, F., Persson, U. M., Godar, J., Kastner, T., Moran, D., Schmidt, S., & Wood, R. (2019a). Agricultural and forestry trade drives large share of tropical deforestation emissions. Global Environmental Change, 56, 1-10.
[6] Le monde, l’impact de la viande sur l’environnement expliqué en 4 minutes, L’impact de la viande sur l’environnement expliqué en 4 minutes – YouTube
[7] Impacts of European livestock production: nitrogen, sulphur, phosphorus and greenhouse gas emissions, land-use, water eutrophication and biodiversity https://iopscience.iop.org/article/10.1088/1748-9326/10/11/115004/meta
[8]Le monde, Faut-il arrêter de manger de la viande ?
[9] Kip Andersen, Keegan Kuhn, Documentaire Cowspiracy
[10] http://www.fao.org/economic/ess/environment/data/emission-shares/en/
[11] Le monde, Pourquoi la viande est-elle si nocive pour la planète ?

Meer news

BeBiodiversity Biodiversiteit als dam tegen overstromingsschade

Biodiversiteit als dam tegen overstromingsschade

In het licht van de menselijke tragedies die overstromingen veroorzaken, kan het cynisch lijken te wijzen op milieuproblemen of op het verlies van biodiversiteit; toch zijn die fenomenen nauw met elkaar verbonden. Het behoud van biodiverse gebieden kan de effecten van watersnood helpen voorkomen of milderen en zorgt tegelijkertijd voor een veilige, gezonde en aangename leefomgeving.

Lees meer
BeBiodiversity Ruimte voor biodiversiteit

Ruimte voor biodiversiteit

Hebt u al gehoord over de wedstrijd « 1 m² voor biodiversiteit » ? Nee ? Geen probleem, we zullen het uitleggen! De beweging #Samen voor Biodiversiteit zit achter deze wedstrijd en moedigt iedereen aan om meer ruimte te geven aan planten en wilde dieren rond onze huizen.

Lees meer
BeBiodiversity Afval in zee: wat moeten dieren ermee!

Afval in zee: wat moeten dieren ermee!

Een sigarettenpeuk die in de rioolput wordt gegooid, een plastic zakje dat uit je hand glipt en door de wind wordt weggeblazen, een wegwerpmasker dat uit de auto of uit een broekzak valt… Kleine gebaren die soms onbeduidend lijken maar ernstige gevolgen hebben voor de biodiversiteit. Afval is overal en helaas belandt veel ervan in zee en oceanen. Onze Noordzee wordt niet gespaard.

Lees meer
BeBiodiversity Onze Noordzee onder de loep

Onze Noordzee onder de loep

Ze is misschien niet zo betoverend als het turquoise water van de tropen, maar dat belet niet dat onze Noordzee een rijke biodiversiteit herbergt! Met haar 2.000 dier- en plantensoorten, verspreid over 3.454 km², speelt onze Noordzee een essentiële rol in het landschap en de economie van ons land. Ze wordt ook beschermd: hiervoor is meer dan een derde (37%) aangewezen als beschermd Natura 2000-gebied.

Lees meer
BeBiodiversity Regie der Gebouwen: ruimtes opnieuw vergroenen

Regie der Gebouwen: ruimtes opnieuw vergroenen

Biodiversiteit is onze business!   Doorheen het hele land ontmoetten we ondernemers die bewust de kaart van de biodiversiteit hebben getrokken. En het is duidelijk dat ze er veel baat bij hebben. De bouwsector heeft veel impact op de natuur en de ecosystemen: van bij de winning van de grondstoffen of productie van de bouwmaterialen en hun transport naar de werf, tot en met kwesties als thermische en geluidsisolatie. Hoe kunnen we de schadelijke impact van gebouwen op fauna en flora beperken en de betonnering een halt toeroepen?

Lees meer
BeBiodiversity Belvas: geëngageerde chocolade!

Belvas: geëngageerde chocolade!

Biodiversiteit is onze business!   Doorheen het hele land ontmoetten we ondernemers die bewust de kaart van de biodiversiteit hebben getrokken. En het is duidelijk dat ze er veel baat bij hebben. Chocolade zit in het DNA van de Belgen. Ze eten er jaarlijks gemiddeld 8 kilo van. Deze zoete lekkernij heeft echter al te vaak een bittere nasmaak voor de biodiversiteit door de ontbossing en vervuiling die de productie van chocola in de hand werkt. Vanuit een bekommernis om maatschappelijke en milieukwesties is Thierry Noesen, oprichter van Belvas, een bedrijf begonnen dat biodiversiteit en gezondheid hoog in het vaandel draagt bij het maken van kwaliteitsvolle chocolade.

Lees meer
Ontdek al onze nieuwsberichten Ontdek al onze nieuwsberichten