BeBiodiversity logo

MENU
BeBiodiversity Een vleesrijk dieet: wat zijn de gevolgen voor de biodiversiteit?

Een vleesrijk dieet: wat zijn de gevolgen voor de biodiversiteit?

Wist je dat de voedingssector de belangrijkste oorzaak is van milieuschade in de Europese Unie, gevolgd door huisvesting en mobiliteit?[1] Hoewel veel consumenten al weten dat vleesproductie een zware last op milieu legt, zijn we geneigd om de gevolgen van onze voedingsgewoontes te onderschatten[2]. Ook al is dit geen goed nieuws, het betekent wel dat de keuzes die we maken echt een verschil kunnen maken. Kunnen we de biodiversiteit beschermen aan de eettafel?

Wereldwijd worden er jaarlijks 65 miljard dieren geslacht om aan onze vleesconsumptie te voldoen. Hoewel in Europa en de Verenigde Staten de consumptie van vlees stagneert of zelfs sinds enkele jaren afneemt[3], boomt de vleesconsumptie in andere delen van de wereld -bijvoorbeeld in China en Indië- als gevolg van de gestegen inkomens. De wereldproductie is tussen 1950 en 2000 zelfs vervijfvoudigd. In 2013 werd 309 miljoen ton vlees geproduceerd. Dit zou in 2050 kunnen oplopen tot 465 miljoen ton op een planeet met meer dan 9 miljard mensen[4].

Een dergelijke stijging van de vleesproductie heeft evenwel gevolgen voor de biodiversiteit en de menselijke gezondheid. De schade aan de ecosystemen wordt in het bijzonder veroorzaakt door de steeds intensievere veeteelt om aan de groeiende vraag naar rood vlees te voldoen: ontbossing voor de teelt van graangewassen voor diervoeder, water- en bodemvervuiling, uitstoot van broeikasgassen, dierenmishandeling, introductie van potentieel gevaarlijke chemische stoffen in de voedselketen (antibiotica, groeihormonen, enz.).

BeBiodiversity Een vleesrijk dieet: wat zijn de gevolgen voor de biodiversiteit?
Omzetting van atlantisch regenwoud in sojavelden. (Adobe Stock)

Ontbossing

De huidige vleesproductie zou verantwoordelijk zijn voor de vernietiging van 62% van de bossen en andere ecosystemen[5]. Voor de productie van 1 kg vlees is er immers tussen de 7 en 12 kg graan[6] nodig. Waardoor er ieder jaar wereldwijd miljoenen hectaren ontbost worden om tarwe, maïs of soja te planten als voedsel voor het vee. Overigens wordt 70% van de landbouwgrond vandaag gebruikt voor diervoeder, op Europees niveau gaat het om 65%[7].

Regenwouden zijn bijzonder bedreigde ecosystemen. Elke seconde wordt een halve hectare -de oppervlakte van een voetbalveld- regenwoud vernietigd, met als gevolg dat veel planten-, dier- en insectensoorten[8] verdwijnen.

Vervuiling en broeikasgassen

De intensieve veeteelt, die zeer veel water verbruikt (meer info hier), is ook een bron van nitraat- en forforvervuiling door het gebruik van mest en drijfmest. Niet-verwerkte rundermest zou verantwoordelijk zijn voor het ontstaan van meer dan 500 met stikstof verzadigde, dode gebieden in de oceanen[9]. Chemische bestrijdingsmiddelen en meststoffen verontreinigen de watergebieden en de bodems, die tegelijk verarmen.

Volgens de Voedsel- en Landbouworganisatie van de Verenigde Naties (FAO) zou de veeteelt verantwoordelijk zijn voor 20% van de broeikasgasemissies (gegevens 2017[10]) door de hoge uitstoot van methaan en stikstofmonoxide, met hogere emissies dan de transportsector.  Beide gassen zijn het gevolg van het gebruik van meststoffen voor gewassen en van de spijsvertering van herkauwers. Ze hebben een opwarmingspotentieel dat respectievelijk 25 en 300 keer hoger is dan dat van CO2[11]. Een studie in het Verenigd Koninkrijk toonde het grote verschil in broeikasgasemissies bij rundsvleesproductie tegenover tarweproductie, namelijk 16 kg equivalent CO² per kilo rundsvlees tegenover 0,8 kg equivalent CO² per kilo tarwe (Garnett 2009). In termen van broeikasgasemissies komt de “consumptie van een kilo rundsvlees in een gezin overeen met het gebruik van een auto over een afstand van 160 km” (Carlsson-Kanyama & González 2009).

De klimaatopwarming door deze broeikasgassen vormt echter een ernstige bedreiging voor de biodiversiteit en het evenwicht van de ecosystemen.

 

Hoe kan ik mijn voetafdruk verkleinen én mijn gezondheid verbeteren? Ontdek het in het artikel “Gezonder eten om de biodiversiteit te redden

[1] European Commission Joint Research Centre, Indicators and assessment of the environmental impact of EU consumption, 2019.
[2] Oostenrijk, België, Duitsland, Griekenland, Italië, Litouwen, Nederland, Portugal, Slowakije, Slovenië, Spanje. In oktober-november 2019 vonden er werkzaamheden op het terrein plaats bij een representatief staal van meer dan 11 000 consumenten.

[3] https://www.retaildetail.be/nl/news/food/vleesconsumptie-blijft-dalen-belgië  De gemiddelde jaarlijkse vleesconsumptie van de Belgen is van 82,4 kg in 2010 gedaald naar 72,2 kg in 2020
[4] Le monde, l’impact de la viande sur l’environnement expliqué en 4 minutes, L’impact de la viande sur l’environnement expliqué en 4 minutes – YouTube

[5] Pendrill, F., Persson, U. M., Godar, J., Kastner, T., Moran, D., Schmidt, S., & Wood, R. (2019a). Agricultural and forestry trade drives large share of tropical deforestation emissions. Global Environmental Change, 56, 1-10.
[6] Le monde, l’impact de la viande sur l’environnement expliqué en 4 minutes, L’impact de la viande sur l’environnement expliqué en 4 minutes – YouTube
[7] Impacts of European livestock production: nitrogen, sulphur, phosphorus and greenhouse gas emissions, land-use, water eutrophication and biodiversity https://iopscience.iop.org/article/10.1088/1748-9326/10/11/115004/meta
[8]Le monde, Faut-il arrêter de manger de la viande ?
[9] Kip Andersen, Keegan Kuhn, Documentaire Cowspiracy
[10] http://www.fao.org/economic/ess/environment/data/emission-shares/en/
[11] Le monde, Pourquoi la viande est-elle si nocive pour la planète ?

Meer news

BeBiodiversity Onze Noordzee onder de loep

Onze Noordzee onder de loep

Ze is misschien niet zo betoverend als het turquoise water van de tropen, maar dat belet niet dat onze Noordzee een rijke biodiversiteit herbergt! Met haar 2.000 dier- en plantensoorten, verspreid over 3.454 km², speelt onze Noordzee een essentiële rol in het landschap en de economie van ons land. Ze wordt ook beschermd: hiervoor is meer dan een derde (37%) aangewezen als beschermd Natura 2000-gebied.

Lees meer
BeBiodiversity De trend volgen door kleding een tweede leven te geven

De trend volgen door kleding een tweede leven te geven

De meest effectieve oplossing om de biodiversiteit te behouden, is geen nieuwe kleding meer te kopen. Op die manier wordt het gebruik van natuurlijke hulpbronnen, het energieverbruik en de vervuiling veroorzaakt door de vervaardiging en het transport ervan voorkomen. Er bestaan veel alternatieven voor nieuwe kleding waarbij de biodiversiteit wordt gerespecteerd.

Lees meer
BeBiodiversity De mode-industrie en de achteruitgang van de biodiversiteit

De mode-industrie en de achteruitgang van de biodiversiteit

Het maken van kleding en accessoires hangt grotendeels af van de biodiversiteit en de natuur: van de goede gezondheid van de bodem waarop katoen of linnen wordt geteeld, tot de bomen die het hout leveren dat nodig is om vezels te produceren, of de dieren die worden gekweekt voor hun wol of leer… Nu we zo veel kleding hebben geproduceerd, kunnen de fabrikanten niet langer de schade door het milieu negeren. Nu we geconfronteerd worden met de uitputting van de hulpbronnen en de verdwijning van de natuurlijke habitats, worden textieldeskundigen opgeroepen om hun verantwoordelijkheid op te nemen en de kledingsector opnieuw uit te vinden.

Lees meer
BeBiodiversity Biodiversiteit, slachtoffer van fast fashion

Biodiversiteit, slachtoffer van fast fashion

De modewereld met zijn wereldberoemde merken, modeshows en ontwerpers doet nog altijd dromen. De sector blijft synoniem voor verleiding, schoonheid en creativiteit. Maar die façade verhult een minder fraai beeld. De industrie krijgt steeds vaker kritiek op haar milieu-impact en haar mensonwaardige arbeidsomstandigheden. Door overconsumptie en vervuiling op grote schaal is de textielsector één van de meest vervuilende sectoren ter wereld.

Lees meer
BeBiodiversity Abattoir – Elke m² benutten voor biodiversiteit

Abattoir – Elke m² benutten voor biodiversiteit

BIODIVERSITEIT IS ONZE BUSINESS!   Doorheen het hele land ontmoetten we ondernemers die bewust de kaart van de biodiversiteit hebben getrokken. En we merken heel wat voordelen op van die keuze voor biodiversiteit. Als het over biodiversiteit gaat, bestaat er niet zoiets als een ‘kleine inspanning’: elke m² die we aan de natuur teruggeven telt. Dat is ook wat er leeft op de site van ABATTOIR, die één van de grootste stadsboerderijen van de Europese Unie herbergt.

Lees meer
BeBiodiversity Biodiversiteit in mijn bedrijf, natuurlijk!

Biodiversiteit in mijn bedrijf, natuurlijk!

Er zijn vele manieren om de waarde van biodiversiteit in het bedrijfsleven te brengen: via de terreinen en gebouwen, de infrastructuren, de productieprocessen of nog via het aankoopbeleid. Met een aangescherpt invoerbeleid en het aanmoedigen van leveranciers om duurzaam te werk te gaan, kan de biodiversiteit een grote stap vooruit zetten.

Lees meer
Ontdek al onze nieuwsberichten Ontdek al onze nieuwsberichten