BeBiodiversity logo

MENU
BeBiodiversity Vlees en biodiversiteit: een complex verband

Vlees en biodiversiteit: een complex verband

Een van de meest bekritiseerde voedingsmiddelen omwille van de milieu-impact ervan is vlees (rundvlees, gevogelte, varkensvlees, enz.). Maar hoe tast het de biodiversiteit aan?

Volgens het laatste rapport 2013 van de FAO (Voedsel- en Landbouworganisatie van de Verenigde Naties) is de veeteelt verantwoordelijk voor 14,5% van de wereldwijde uitstoot van broeikasgassen. De hogere concentratie van deze gassen is een van de welbekende factoren van de klimaatverandering die zelf een van de grootste bedreigingen is voor de biodiversiteit.

Voor de productie van een kilo rundvlees in de industriële veeteelt is 13.500 liter water nodig; voor een kilo varkensvlees 4.600 liter en voor een kilo kip 4.100 liter. Het grootste deel van dat water is nodig om hun voeder te produceren: soja, maïs en andere graangewassen. De impact op de biodiversiteit vloeit dus voort uit de competitie voor water, maar ook uit de gehanteerde landbouwpraktijken.

Ook de vernietiging van de habitats voor en door de veeteelt moet in aanmerking worden genomen. De wijziging van de bestemming van de grond heeft vaak een grote impact op de oorspronkelijke fauna en flora.

Deze mondiale cijfers zijn evenwel geen weergave van de zeer diverse realiteit van de veeteelt. De intensieve runderteelt in de Verenigde Staten met boerderijen van vele duizenden koeien, de soms nog nomadische veeteelt in bepaalde gebieden in Afrika en de veeteelt in onze contreien kunnen niet op gelijke voet gesteld worden. Niet alleen de praktijken verschillen, maar ook de ecosystemen en dus de impact.

BeBiodiversity Vlees en biodiversiteit: een complex verband

Vlees in België

In België is de landbouw verantwoordelijk voor 10% van de broeikasgasemissies, waarvan 6% afkomstig is van de veeteelt. De landbouwpraktijken en het voedsel voor de veeteelt kunnen de voetafdruk van het Belgische vlees vergroten of verkleinen.

De extensieve runderteelt laat, volgens de praktijken van de veehouders, toe om aan de permanente weiden een rol van “koolstofputten” te geven: deze absorberen meer CO2 dan dat ze CO2 voortbrengen.

België importeert daarentegen jaarlijks honderdduizenden tonnen sojakoeken als dierenvoeding uit Brazilië, Argentinië, de Verenigde Staten en Canada.

Wat met de biodiversiteit?

De permanente weiden maken deel uit van het Belgische landschap en kunnen bijdragen tot het behoud van de fauna en flora. Sommige milieus met een rijke biodiversiteit, zoals kalkgraslanden, werden zelfs gevormd door de traditionele agropastorale praktijken. De impact op de biodiversiteit hangt af van de gehanteerde landbouwpraktijken, zoals de bemestingsmethode of het aantal dieren op de weide.

De ontbossing van het Amazonewoud voor de sojateelt zou in 10 jaar tijd drastisch gedaald zijn dankzij de aanklacht ervan door verschillende ngo’s. Het lijkt er evenwel op dat de vernietiging van de habitats zich naar een ander ecosysteem verplaatst: de Cerrado. Dit ecosysteem dat 5% van de mondiale biodiversiteit herbergt, waaronder 800 vogelsoorten, wordt vandaag bedreigd en vervangen door eindeloos verre sojavelden.

BeBiodiversity Vlees en biodiversiteit: een complex verband
Ontbossing (1988-2010) bron: ministerie van Leefmilieu van Brazilië (Ministério do Meio Ambiente, MMA)
BeBiodiversity Vlees en biodiversiteit: een complex verband
Soja field in Paraguay. By Patty P (Own work) [Public domain], via Wikimedia Commons

Wat moet er gebeuren?

In 2015 consumeerde de Belg gemiddeld 84,1 kg vlees per jaar (alle soorten). Dat komt overeen met ongeveer 1,6 kg per week. In een advies van 2013 beveelt de Hoge Gezondheidsraad echter aan om de consumptie te beperken tot maximum “500 g/week voor een persoon die rood vlees eet en weinig of zelfs geen met rood vlees bereide charcuterie”.

Een studie van de federale overheid toont aan dat een vermindering met de helft van de consumptie van vlees kan bijdragen tot een aanzienlijke vermindering van de broeikasgasemissies. Vanuit het standpunt van de volksgezondheid en de bescherming van het milieu moet de consumptie van vlees absoluut beperkt worden en moet het vlees goed gekozen worden: kijken waar het vandaan komt, de voorkeur geven aan korte distributiekanalen of rechtstreeks bij de lokale boer. Op die manier respecteert men zowel het product, de producent als de biodiversiteit.

Meer news

BeBiodiversity Wrattenzwijn, egel of stokstaartje: welke consument ben jij?

Wrattenzwijn, egel of stokstaartje: welke consument ben jij?

De biodiversiteit wordt bedreigd. Het aantal soorten dieren en planten neemt zienderogen af, zowel op het land als in de zee. Maar wat kunnen we doen voor deze soorten, ook al ligt hun habitat soms zo ver van ons vandaan? Meer dan  70 % van de biodiversiteitsimpact van België ligt buiten onze landsgrenzen en houdt rechtstreeks verband met onze invoer.

Lees meer
BeBiodiversity Paddenstoelen, neem je paraplu’s, het is herfst!

Paddenstoelen, neem je paraplu’s, het is herfst!

Wat is er leuker dan te genieten van een wandeling in het bos en deze herfstschatten, die paddenstoelen zijn, te ontdekken en te proeven. En we zijn goed bediend! Wist je dat België het derde land van Europa is op het vlak van diversiteit van paddenstoelen? Er zouden meer dan 10.000 soorten op ons grondgebied bestaan, ook al bestaan er slechts enkele tientallen eetbare soorten.

Lees meer
BeBiodiversity Cruises:  leuk, behalve voor de biodiversiteit…

Cruises: leuk, behalve voor de biodiversiteit…

Cruises kennen steeds meer opmars. Sinds 2009 is het aantal passagiers voor dit type vakanties gestegen van  17,8 naar 28 miljoen. Een toename van bijna 64 % die de adepten van biodiversiteit zorgen baart, vooral dan wat de cruises naar de Noord- en Zuidpool betreft.

Lees meer
BeBiodiversity Sporten in de natuur: ja, maar… !

Sporten in de natuur: ja, maar… !

In onze maatschappij die gericht is op recreatie en de band met de natuur, stellen we een sterke toename vast van sport- en toeristische activiteiten in de natuur. Vissen, paardrijden, wandeltochten, running, canyoning, klimmen, mountainbiken of kajakken zijn gedemocratiseerd en worden intussen massaal beoefend. Ze vormen dan ook een bloeiende markt voor regio’s met een natuurlijk en landschappelijk toeristisch patrimonium.

Lees meer
Ontdek al onze nieuwsberichten Ontdek al onze nieuwsberichten