BeBiodiversity logo

MENU
BeBiodiversity Vlees en biodiversiteit: een complex verband

Vlees en biodiversiteit: een complex verband

Een van de meest bekritiseerde voedingsmiddelen omwille van de milieu-impact ervan is vlees (rundvlees, gevogelte, varkensvlees, enz.). Maar hoe tast het de biodiversiteit aan?

Volgens het laatste rapport 2013 van de FAO (Voedsel- en Landbouworganisatie van de Verenigde Naties) is de veeteelt verantwoordelijk voor 14,5% van de wereldwijde uitstoot van broeikasgassen. De hogere concentratie van deze gassen is een van de welbekende factoren van de klimaatverandering die zelf een van de grootste bedreigingen is voor de biodiversiteit.

Voor de productie van een kilo rundvlees in de industriële veeteelt is 13.500 liter water nodig; voor een kilo varkensvlees 4.600 liter en voor een kilo kip 4.100 liter. Het grootste deel van dat water is nodig om hun voeder te produceren: soja, maïs en andere graangewassen. De impact op de biodiversiteit vloeit dus voort uit de competitie voor water, maar ook uit de gehanteerde landbouwpraktijken.

Ook de vernietiging van de habitats voor en door de veeteelt moet in aanmerking worden genomen. De wijziging van de bestemming van de grond heeft vaak een grote impact op de oorspronkelijke fauna en flora.

Deze mondiale cijfers zijn evenwel geen weergave van de zeer diverse realiteit van de veeteelt. De intensieve runderteelt in de Verenigde Staten met boerderijen van vele duizenden koeien, de soms nog nomadische veeteelt in bepaalde gebieden in Afrika en de veeteelt in onze contreien kunnen niet op gelijke voet gesteld worden. Niet alleen de praktijken verschillen, maar ook de ecosystemen en dus de impact.

BeBiodiversity Vlees en biodiversiteit: een complex verband

Vlees in België

In België is de landbouw verantwoordelijk voor 10% van de broeikasgasemissies, waarvan 6% afkomstig is van de veeteelt. De landbouwpraktijken en het voedsel voor de veeteelt kunnen de voetafdruk van het Belgische vlees vergroten of verkleinen.

De extensieve runderteelt laat, volgens de praktijken van de veehouders, toe om aan de permanente weiden een rol van “koolstofputten” te geven: deze absorberen meer CO2 dan dat ze CO2 voortbrengen.

België importeert daarentegen jaarlijks honderdduizenden tonnen sojakoeken als dierenvoeding uit Brazilië, Argentinië, de Verenigde Staten en Canada.

Wat met de biodiversiteit?

De permanente weiden maken deel uit van het Belgische landschap en kunnen bijdragen tot het behoud van de fauna en flora. Sommige milieus met een rijke biodiversiteit, zoals kalkgraslanden, werden zelfs gevormd door de traditionele agropastorale praktijken. De impact op de biodiversiteit hangt af van de gehanteerde landbouwpraktijken, zoals de bemestingsmethode of het aantal dieren op de weide.

De ontbossing van het Amazonewoud voor de sojateelt zou in 10 jaar tijd drastisch gedaald zijn dankzij de aanklacht ervan door verschillende ngo’s. Het lijkt er evenwel op dat de vernietiging van de habitats zich naar een ander ecosysteem verplaatst: de Cerrado. Dit ecosysteem dat 5% van de mondiale biodiversiteit herbergt, waaronder 800 vogelsoorten, wordt vandaag bedreigd en vervangen door eindeloos verre sojavelden.

BeBiodiversity Vlees en biodiversiteit: een complex verband
Ontbossing (1988-2010) bron: ministerie van Leefmilieu van Brazilië (Ministério do Meio Ambiente, MMA)
BeBiodiversity Vlees en biodiversiteit: een complex verband
Soja field in Paraguay. By Patty P (Own work) [Public domain], via Wikimedia Commons

Wat moet er gebeuren?

In 2015 consumeerde de Belg gemiddeld 84,1 kg vlees per jaar (alle soorten). Dat komt overeen met ongeveer 1,6 kg per week. In een advies van 2013 beveelt de Hoge Gezondheidsraad echter aan om de consumptie te beperken tot maximum “500 g/week voor een persoon die rood vlees eet en weinig of zelfs geen met rood vlees bereide charcuterie”.

Een studie van de federale overheid toont aan dat een vermindering met de helft van de consumptie van vlees kan bijdragen tot een aanzienlijke vermindering van de broeikasgasemissies. Vanuit het standpunt van de volksgezondheid en de bescherming van het milieu moet de consumptie van vlees absoluut beperkt worden en moet het vlees goed gekozen worden: kijken waar het vandaan komt, de voorkeur geven aan korte distributiekanalen of rechtstreeks bij de lokale boer. Op die manier respecteert men zowel het product, de producent als de biodiversiteit.

Meer news

BeBiodiversity Hout en muziekinstrumenten

Hout en muziekinstrumenten

Ondanks het feit dat we een aanzienlijke vooruitgang op het vlak van de kennis van materialen geboekt hebben, blijft hout het materiaal bij voorkeur voor de bouw van muziekinstrumenten. Het zijn de unieke kenmerken zoals het gewicht, de hardheid, de resistentie en het klankvermogen die het gebruik hiervan voor snaarinstrumenten, blaasinstrumenten en slaginstrumenten bepalen. Elk instrument is een verzameling van harde en zachte houtsoorten op zoek naar de optimale geluidsomstandigheden.

Lees meer
BeBiodiversity Scampi’s zoveel men wil, ten koste van de biodiversiteit

Scampi’s zoveel men wil, ten koste van de biodiversiteit

Garnalen, scampi’s of gamba’s waren lange tijd zeldzame, verfijnde en dure gerechten. Tegenwoordig is de consumptie ervan geëxplodeerd: geschat wordt dat er in 2023 wereldwijd ongeveer 6 miljoen ton garnalen per jaar geconsumeerd zal worden! In 20 jaar tijd zou de productie met 9 vermenigvuldigd zijn. Een groei of toename die schade toebrengt aan de biodiversiteit.

Lees meer
BeBiodiversity Ivoor vernietigen ter bescherming van de wilde olifanten

Ivoor vernietigen ter bescherming van de wilde olifanten

Ieder kwartier verdwijnt er een olifant ten gevolge van stroperij. De wilde olifanten afkomstig van Afrika en Azië zijn met uitsterven bedreigd omwille van hun ivoor dat afkomstig is van de slagtanden. Niemand zal het wagen om een slagtand weg te nemen van een levende olifant, waardoor het doden van olifanten voor stropers een veel makkelijkere oplossing is.

Lees meer
BeBiodiversity Experts ongerust over de biodiversiteit

Experts ongerust over de biodiversiteit

Over drie jaar tijd hebben vijfhonderdvijftig vrijwillige experts uit honderd landen tienduizend wetenschappelijke publicaties bijeengebracht, aangevuld met statistische gegevens en een inventaris van de lokale traditionele kennis. Het was de bedoeling van dit reusachtige werk dat gecoördineerd werd door het Intergouvernementeel Platform voor Biodiversiteit en Ecosysteemdiensten (IPBES) om de beleidsmakers van deze planeet vijf rapporten te bezorgen over de toestand van de biodiversiteit in de wereld.

Lees meer
BeBiodiversity Vanille: weldra een onbetaalbaar genot?

Vanille: weldra een onbetaalbaar genot?

Haar krachtig en delicaat aroma maakt haar tot een bijzonder gewaardeerde specerij. En hoewel ze een beetje overal in te vinden is, in voedingsproducten, cosmetica of essentiële oliën, behoort de vanille samen met saffraan tot de duurste specerijen, en zou ze een product kunnen worden dat even luxueus is als diezelfde saffraan. Haar productie wordt namelijk steeds meer bedreigd…

Lees meer
BeBiodiversity Pesticiden: een voorzichtige evolutie

Pesticiden: een voorzichtige evolutie

Nieuwe studies en rapporten bevestigen dagelijks de alarmerende toestand van de biodiversiteit. Deze vaststelling heeft niet langer enkel betrekking op emblematische soorten zoals de poolbeer of de witte neushoorn. Ook de meest gangbare soorten zijn bedreigd… Dit is zo voor de courante vogelsoorten waarvan het aantal exemplaren in Wallonië gedaald is met 50% in 25 jaar! De intensieve landbouw en het gebruik van pesticiden worden beschouwd als de belangrijkste oorzaken van deze achteruitgang in Europa. Ook het gebruik van pesticiden door particulieren is problematisch. Korte samenvatting van de recente evolutie wat deze producten betreft.

Lees meer
Ontdek al onze nieuwsberichten Ontdek al onze nieuwsberichten