BeBiodiversity logo

MENU
BeBiodiversity Geluidshinder: een gevaar voor walvissen

Geluidshinder: een gevaar voor walvissen

Scheepvaartverkeer, sonarsystemen, aardolieboringen, aardgaswinning, offshore windparken… De zee is geen wereld van stilte meer. De menselijke activiteit in de zee zorgt voor steeds meer geluid in de oceanen. Het is zo erg dat de geluidshinder onder zee momenteel een ernstige bedreiging voor de walvissen vormt die geluiden gebruiken om te communiceren en echolocatie gebruiken om te zwemmen en te jagen.

Immense waterlichamen, dieptes die duizenden meters kunnen bedragen… Dit is het milieu waarin walvissen sinds miljoenen jaren leven. Teneinde in deze waterwereld te overleven waar er weinig licht is (soms nauwelijks waarneembaar), maar waar het geluid zich sneller en verder dan in de lucht verplaatst, hebben walvissen een sterk gehoor en een ruim gamma aan stemsignalen ontwikkeld. Walvissen rekenen meer op hun gehoor dan op hun ogen om hun omgeving waar te nemen, te communiceren, zich te oriënteren, te jagen, een soortgenoot terug te vinden en eventuele dreigingen op te sporen.

De wereld van het onderzeese geluid

Geluidshinder onder zee bestaat uit verschillende soorten geluid. Het gebruik van sonarsystemen in het kader van militaire activiteiten en seismische opsporingen onder zee zorgen voor de productie van herhaalde en krachtige geluiden, terwijl boten een alomtegenwoordige en permanente achtergrondruis met een lage frequentie produceren.

Dit lawaai is niet zonder gevolgen voor deze zeezoogdieren: verwarring van de communicatie onder elkaar, verandering van gedrag, verlaten van gebieden waar veel voedsel te vinden is, desoriëntatie waardoor ze aanspoelen, permanente of tijdelijke doofheid, interne bloedingen, stress die gevolgen voor de voortplanting kan hebben,… Deze verstoringen zijn dus verschillend en soms dodelijk.

Deze geluidshinder is jammer genoeg onrustwekkend toegenomen wegens de permanente toename van de activiteiten die hieraan aan de basis liggen. Het aantal varende boten zou immers met 9% in nauwelijks vijf jaar zijn toegenomen. Aangezien het geluid zich zeer ver in het water verspreidt, is dit geluid alomtegenwoordig en kunnen de walvissen hier dus niet aan ontsnappen.

Wetenschappers bevelen verschillende maatregelen aan om de geluidshinder in te dijken, waaronder een verlaging van de vaarsnelheid van de boten, het ontwerpen van minder luidruchtige boten en de ontwikkeling van alternatieve methodes voor seismische opsporingen. Momenteel bestaan er geen normen die het geluid beperken dat door boten wordt veroorzaakt. Wat betreft de krachtigere geluiden (sonarsystemen, explosies, boringen, enz.), ontbreekt er een internationale reglementering en hiermee wordt zelden rekening gehouden in de nationale wetgevingen.

BeBiodiversity Geluidshinder: een gevaar voor walvissen

De Belgen en de walvissen

Ons land maakt deel uit van de Internationale Walviscommissie (IWC) sinds 2004. Alhoewel deze organisatie, die momenteel 87 Lidstaten telt, als historische opdracht de reglementering van de jacht heeft, houdt de IWC zich voortaan ook bezig met andere dreigingen die een impact hebben op de walvissen.

De IWC is een organisatie die nauwelijks gekend is. Nochtans speelt ze een grote rol in het wetenschappelijk onderzoek en brengt ze talrijke aanbevelingen voor hun behoud uit. Bijgevolg heeft de IWC tijdens haar laatste vergadering in oktober 2016 de geluidshinder erkend als een aanzienlijke dreiging en heeft ze verklaard dat er snel maatregelen moesten worden genomen. De Commissie heeft de noodzaak onderstreept om dit probleem onder de aandacht te brengen van de Internationale Maritieme Organisatie (IMO) die onder meer bevoegd is voor de technische standaarden voor boten en de internationale wateren.

De Belgische commissaris Stephanie Langerock volgt het dossier van de zeezoogdieren in het DG Leefmilieu van de FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de voedselketen en Leefmilieu op. Ons land is zeer actief binnen de IWC, aangezien het werd verkozen als voorzitter voor twee belangrijke werkgroepen. De Standing Working Group of the Bycatch Mitigation Initiative behandelt bijvangsten – een andere grote dreiging voor walvissen – en de Voluntary Conservation Fund heeft als doel te zoeken naar een financiering voor maatregelen voor het behoud van de walvissen.

In oktober 2016 is België lid geworden van een derde belangrijke werkgroep betreffende het overleven van de walvissen: de werkgroep inzake het onderzoek dat wordt gevoerd zonder walvissen te doden (Southern Ocean Research Partnership). Dit partnerschap van twaalf landen heeft als doel om de bescherming van walvissen te bevorderen zonder ze te doden en vormt een tegenwicht voor het standpunt van Japan dat walvissen onder het mom van wetenschappelijk onderzoek blijft doden. De ondersteuning van ons land voor dit partnerschap zal gebeuren in de vorm van wetenschappelijk onderzoek dat wordt gewijd aan het behoud en de bescherming van de walvissen.

Om de Belgische vertegenwoordigers te ondersteunen werd een netwerk van deskundigen opgericht. Het Belgian Cetaceans Network brengt wetenschappers, verenigingen op het terrein, NGO’s, ondernemingen en beleidsvoerders samen. Bedoeling van dit netwerk bestaat erin om de beleidsbeslissingen voor te bereiden die ons land op internationaal en nationaal niveau dient te nemen.

Er worden andere onderzoeksprogramma’s in België zowel door het Koninklijk Belgisch Instituut voor natuurwetenschappen als door universitaire onderzoekers uitgevoerd. Dit onderzoek dat veeleer op de walvissen in de Noordzee en op Antarctica gericht is, is internationaal erkend.

 

Voor meer informatie over de walvissen:

BeBiodiversity Geluidshinder: een gevaar voor walvissen

Meer news

BeBiodiversity De Belgische delegatie op de COP Biodiversiteit

De Belgische delegatie op de COP Biodiversiteit

De biodiversiteit wordt bedreigd. Dat wist u waarschijnlijk al. Maar wist u dat er om de 2 jaar een biodiversiteits-COP (Conferenties van de Partijen) plaatsvindt? Tijdens zo’n COP onderhandelen ministers en experten samen over biodiversiteitskwesties en -doelstellingen. Vertegenwoordigers van ongeveer 200 landen zullen deze maand twee weken lang in Montreal, Canada, onderhandelen over nieuwe doelstellingen voor 2030 en proberen tot een definitief slotakkoord te komen. Ook België en haar delegatie zullen samen met de andere landen aan tafel zitten. België neemt de bescherming van de biodiversiteit zeer ernstig en heeft een sterke expertise ontwikkeld op internationaal niveau, ook via de Conferenties van de Partijen (COP).

Lees meer
BeBiodiversity Zijn onze huisdieren een gevaar voor de biodiversiteit?

Zijn onze huisdieren een gevaar voor de biodiversiteit?

Het is 6.10 u. ‘s morgens. Plots sluipt een intens spinnend geluid in je oor… Ze mag dan wel de schattigste zijn, maar nu is dat “snoezige poesje” in huis gewoon irritant… Liefkozingen, kopjes, paraderen, … alles om haar ultieme doel te bereiken: jou uit je bed krijgen om haar haar ontbijt te geven. Zit haar buikje vol, dan zie je haar niet meer tot de volgende maaltijd! Och, wat is het leven van een kat toch onnoemelijk zwaar!

Lees meer
BeBiodiversity Een duurzamere Vaderdag

Een duurzamere Vaderdag

Waarom zouden we, net als op andere feestdagen, onze vaderdagcadeaus niet een duurzamere draai geven? Het komt zelden voor dat cosmetische producten niet prominent aanwezig zijn in de Top 10 geschenkideeën voor deze feestdag. Hier is een lijst met ideeën voor een duurzame Vaderdag.

Lees meer
BeBiodiversity Belgische chocolade voor een betere wereld

Belgische chocolade voor een betere wereld

De Belgische overheid en de chocoladesector engageren zich om de producenten een eerlijke prijs te betalen en de ontbossing een halt toe te roepen. Zo lang de chocoladeproductie gepaard gaat met ontbossing, onfatsoenlijke lonen en kinderarbeid is ze niet duurzaam. Belgische fabrikanten, middenveld en overheid blijven niet bij de pakken zitten en werken aan duurzame chocolade, die goed is voor de mens en de biodiversiteit!

Lees meer
BeBiodiversity Vrouwen die zich inzetten voor de biodiversiteit door de geschiedenis heen

Vrouwen die zich inzetten voor de biodiversiteit door de geschiedenis heen

Gedurende eeuwen streefden vrouwen om de biologische diversiteit op aarde te behouden door hun gebruik van natuurlijke materialen bij het verrichten van bouwactiviteiten, het cultiveren, het kweken, het voeden en het genezen. Of zij nu hun werk of hun leven wijden aan een bepaalde soort of gebied, of aan de natuur in het algemeen, veel vrouwen zetten zich met moed en passie in voor de bescherming van de biodiversiteit en onze planeet. Over de hele wereld worden veel biodiversiteitsinitiatieven door vrouwen opgezet en gaan zij vaak hand in hand met de verdediging van individuele rechten. Op deze Internationale Vrouwendag grijpt BeBiodiversity de gelegenheid aan om een aantal van hen te vieren.

Lees meer
BeBiodiversity Samen tegen wegwerpplastic!

Samen tegen wegwerpplastic!

Een nieuw koninklijk besluit in België heeft een verbod ingevoerd op de verkoop van verschillende plastic producten voor eenmalig gebruik zoals bestek, borden en rietjes. Dit is een belangrijke stap voorwaarts in de strijd tegen wegwerpplastics en is goed nieuws voor ecosystemen die ernstige schade ondervinden van plastic en microplastics.

Lees meer
Ontdek al onze nieuwsberichten Ontdek al onze nieuwsberichten