Een sigarettenpeuk die in een rioolputje wordt gegooid, een plastic zakje dat uit je hand glipt en door de wind wordt weggeblazen, een wegwerpmondmasker dat uit de auto of uit een broekzak valt… Het lijken kleine, onschuldige momenten, maar ze hebben een grote impact op de biodiversiteit. Zwerfvuil is overal, en helaas belandt een aanzienlijk deel ervan in zeeën en oceanen. Ook onze Noordzee blijft niet gespaard.
Volgens onderzoek van OVAM bestaat de helft van al het zwerfvuil op land uit sigarettenpeuken. De filters in sigarettenpeuken zijn niet biologisch afbreekbaar. Het plastic erin kan tot 15 jaar nodig hebben om af te breken tot microplastics – en zelfs dan verdwijnen de kleine deeltjes nooit helemaal. Zowel volledige sigarettenpeuken als microplastics komen terecht in de magen van vissen en vogels. Bovendien kan één sigarettenpeuk tot 500 liter water vervuilen, door de schadelijke stoffen die in de filter zitten.
Ook ander afval, zoals mondmaskers en plastic zakjes, vindt via straten en riolen zijn weg naar de zee. Wegwerpplastics vormen de helft van het marien zwerfvuil. Wegwerpmondmaskers bevatten bijvoorbeeld plastic en hebben een afbraaktijd tot 450 jaar, maar de kleine deeltjes verdwijnen ook hier nooit helemaal. Een eerste inschatting van Proper Strand Lopers is dat ongeveer 5 mondmaskers per kilometer strand per week worden aangetroffen aan onze Belgische kust.
Dieren zien zwerfvuil vaak aan voor voedsel. Hun maag raakt ermee gevuld, maar het levert geen voedingsstoffen op. Daardoor stoppen ze met zoeken naar echt voedsel en kunnen ze sterven van de honger. Daarnaast raken ze verstrikt in rondslingerend afval, met een groot risico op verdrinking – vooral voor zeezoogdieren en vogels.
Samen de zee beschermen
Met enkele eenvoudige acties kunnen we allemaal bijdragen aan een propere natuur, gezonde zeeën en oceanen, en het beschermen van dieren. Zo voorkomen we ook dat microplastics op ons eigen bord terechtkomen:
- Zorg dat je je mondmasker niet verliest. Gooi je gebruikte mondmasker in de restafvalzak.
- Vermijd wegwerpplastics: hergebruik en recycleer verpakkingen. Ga voor herbruikbare tassen in plaats van plastic zakjes.
- Roker? Doe je sigarettenpeuk in een zakasbakje.
- Waar je ook bent, laat geen afval achter: gooi het in de vuilnisbak of neem het mee en sorteer het thuis.
Meer weten?
- Meer tips om de zee te beschermen: www.dezeebegintbijjezelf.be
- De affiches van de campagne tegen mondmaskers in zee
- Peuken en hun negatieve effect op de natuur en Zakasbakjes in de strijd tegen sigarettenpeuken van Mooimakers van de Vlaamse overheid
- Ik kies voor herbruikbaar van Leefmilieu Brussel en Hier begint de zee van Coördinatie Zenne
- Deviens un héros, jette ton mégot où il faut ! (‘Word een held, gooi je sigarettenpeuk waar hij hoort!’) van Be WaPP van de Waalse overheid
photo cover : The beauty
