BeBiodiversity logo

MENU
BeBiodiversity Wanneer walvisachtigen tegen boten botsen…

Wanneer walvisachtigen tegen boten botsen…

In de oceanen die steeds meer met toenemend scheepvaartverkeer worden overstelpt, botst niet zelden een boot tegen een walvis, een dolfijn of een bruinvis. Aanvaringen met schepen zijn tegenwoordig een belangrijke doodsoorzaak bij walvisachtigen.

Ondanks hun uitstekende duikvaardigheden, is het leven van walvissen, dolfijnen en bruinvissen nauw verbonden met het zeeoppervlak. Daar spelen zich fundamentele aspecten van hun bestaan af: ademhaling, rustperiodes, slaap, verplaatsingen over lange afstanden, diverse sociale gedragingen, voedsel, enz.

Hoewel het zeeoppervlak van vitaal belang is voor walvisachtigen, vindt er ook een intens scheepvaartverkeer plaats met duizenden schepen. Tijdens het laatste decennium heeft de ontwikkeling van de internationale handel geleid tot een toename van het scheepvaartverkeer. Bovendien blijven de grootte en de snelheid van de schepen om economische en commerciële redenen toenemen.

BeBiodiversity Wanneer walvisachtigen tegen boten botsen…
Noordkaper gedood door scheepsschroeven

Dit fenomeen heeft gevolgen voor het leven in zee. Walvisachtigen slagen er immers jammer genoeg niet altijd in om de dreiging op te merken of snel genoeg weg te zwemmen van de koers van de schepen. De verwondingen die veroorzaakt worden door de botsing met de scheepsromp en de verminkingen door de schroeven kunnen fataal zijn. Aanvaringen zijn op die manier een nieuwe belangrijke bedreiging voor walvisachtigen geworden.

Een database en mogelijke maatregelen

De Internationale Walvisvaartcommissie (IWC) heeft in 2009 een database gelanceerd waarin de aanvaringen van over de hele wereld worden geïnventariseerd om dit fenomeen beter te bestuderen en oplossingen voor te stellen: de “Ship Strikes Database”. Als oplossing bevelen de wetenschappers aan om de vaarsnelheid van schepen te verlagen, om het tracé van de scheepvaartroutes te wijzigen teneinde de gebieden waar walvisachtigen het meest verblijven te vermijden en om technologische tools te ontwikkelen om de walvissen te lokaliseren en de bemanning onmiddellijk over hun aanwezigheid in te lichten.

Dergelijke maatregelen werden door de Verenigde Staten en Canada goedgekeurd om Noordkapers te beschermen. Vroeger waren deze walvissen het slachtoffer van een intensieve jacht en nu blijven er nog maar 500 exemplaren over. Aanvaringen zijn de oorzaak van 35% van de sterfgevallen bij deze dieren. De resultaten van de goedgekeurde maatregelen zijn bemoedigend en wijzen op een daling van 90% van het aantal aanvaringen voor deze bedreigde soort. Jammer genoeg bestaat er geen snelheidsbeperking in de internationale wateren en zeer weinig landen hebben dergelijke maatregelen in hun territoriale wateren genomen.

– 2016 Conservation Committee Report, p. 9 en 10 (https://iwc.int/iwc66docs).

– ASCOBANS Document AC17/Doc.6-06 (2011): Risk Assessment of Potential Conflicts between Shipping and Cetaceans in the ASCOBANS Region, p. 12 en 33. (http://www.ascobans.org/sites/default/files/basic_page_documents/AC18_6-04_rev1_Pro­jectReport_ShipStrikes.pdf).

– CONN (P. B.) and SILBER (G. K.), Vessel speed restrictions reduce risk of collision-related mortality for North Atlantic right whales, 2013, Ecosphere 4(4):43. http://dx.doi.org/10.1890/ES13-00004.1.

– Day Five of IWC 2016 (http://uk.whales.org/blog/2016/10/day-five-of-iwc-2016).

– F. Ritter, Collisions of Vessels with Cetaceans: how to mitigate an issue with many unknowns.

– IUCN Document: Maritime traffic effects on biodiversity in the Mediterranean Sea (Volume1), éd. A. Abdulla et O. Linden, 2008, p. 12.

– Ship Strikes Database (https://iwc.int/ship-strikes)

– Simmonds (M. P.) et Brakes (P.), « Whales and Dolphins on a Rapidly Changing Planet », Whales and Dolphins: Cognition, Culture, Conservation and Human Perception, dir. P. Brakes et M. Simmonds, London, Earthscan, 2011, p. 173 en 174.

– Statistieken van UNCTAD (http://unctadstat.unctad.org/wds/TableViewer/tableView.aspx).

Meer news

BeBiodiversity Bushmeat op het menu?

Bushmeat op het menu?

Bushmeat of vlees van wilde dieren is vlees van niet-gedomesticeerde zoogdieren, reptielen, amfibieën en vogels uit (sub)tropische regenwouden. De praktijk treft een groot aantal diersoorten in heel wat landen. De meest bekende voorbeelden zijn apen, schubdieren en slangen maar ook antilopen, olifanten en giraffen belanden op het bord. De commerciële, en vaak illegale, vangst ervan is niet alleen een bedreiging voor de volksgezondheid en de landbouw. Ook de biodiversiteit en de werking van bepaalde ecosystemen lijdt eronder.

Lees meer
BeBiodiversity Cadeautjes: duurzaam en veilig?

Cadeautjes: duurzaam en veilig?

Pakjestijd! Sinterklaas en de Kerstman lopen zich warm voor een drukke decembermaand. Helaas is het speelgoed in al die pakjes niet altijd even duurzaam of ethisch. Namaakartikelen met beperkte levensduur zijn schering en inslag, productieomstandigheden balanceren op een ethisch randje en heel wat producten zijn ronduit gevaarlijk voor onze kinderen en het milieu.

Lees meer
BeBiodiversity Bescherming van bedreigde diersoorten: is de jacht geopend?

Bescherming van bedreigde diersoorten: is de jacht geopend?

CITES (de overeenkomst inzake de internationale handel in bedreigde diersoorten, wilde dieren en planten) nam eind augustus een aantal beslissingen om kwetsbare en met uitsterven bedreigde diersoorten beter te beschermen. De giraf bijvoorbeeld, het grootste landzoogdier en een waar icoon voor de Afrikaanse savanne.

Lees meer
BeBiodiversity De strijd tegen invasieve uitheemse soorten krijgt vorm

De strijd tegen invasieve uitheemse soorten krijgt vorm

Invasieve uitheemse soorten zijn soorten die door de mens buiten hun natuurlijke verspreidingsgebied geïntroduceerd zijn en die een belangrijke bedreiging vormen voor de biodiversiteit en de diensten die geleverd worden door de ecosystemen, zoals plantaardige productie, waterzuivering en bestuiving.

Lees meer
BeBiodiversity Invasieve diversiteit?

Invasieve diversiteit?

Verschillende dier- en plantensoorten hebben altijd al de wereld gekoloniseerd en leefgebieden ingenomen volgens hun aanpassingsvermogen. Maar de mens heeft ook doelbewust of per ongeluk dier- en plantensoorten, evenals zwammen en micro-organismen buiten hun gebruikelijke habitats geïntroduceerd in andere gebieden. Sommige soorten passen zich aan en gedijen lokaal zo goed dat ze invasief worden en een gevaar gaan vormen voor de oorspronkelijke lokale biodiversiteit.

Lees meer
Ontdek al onze nieuwsberichten Ontdek al onze nieuwsberichten