BeBiodiversity logo

MENU
BeBiodiversity Wanneer walvisachtigen tegen boten botsen…

Wanneer walvisachtigen tegen boten botsen…

In de oceanen die steeds meer met toenemend scheepvaartverkeer worden overstelpt, botst niet zelden een boot tegen een walvis, een dolfijn of een bruinvis. Aanvaringen met schepen zijn tegenwoordig een belangrijke doodsoorzaak bij walvisachtigen.

Ondanks hun uitstekende duikvaardigheden, is het leven van walvissen, dolfijnen en bruinvissen nauw verbonden met het zeeoppervlak. Daar spelen zich fundamentele aspecten van hun bestaan af: ademhaling, rustperiodes, slaap, verplaatsingen over lange afstanden, diverse sociale gedragingen, voedsel, enz.

Hoewel het zeeoppervlak van vitaal belang is voor walvisachtigen, vindt er ook een intens scheepvaartverkeer plaats met duizenden schepen. Tijdens het laatste decennium heeft de ontwikkeling van de internationale handel geleid tot een toename van het scheepvaartverkeer. Bovendien blijven de grootte en de snelheid van de schepen om economische en commerciële redenen toenemen.

BeBiodiversity Wanneer walvisachtigen tegen boten botsen…
Noordkaper gedood door scheepsschroeven

Dit fenomeen heeft gevolgen voor het leven in zee. Walvisachtigen slagen er immers jammer genoeg niet altijd in om de dreiging op te merken of snel genoeg weg te zwemmen van de koers van de schepen. De verwondingen die veroorzaakt worden door de botsing met de scheepsromp en de verminkingen door de schroeven kunnen fataal zijn. Aanvaringen zijn op die manier een nieuwe belangrijke bedreiging voor walvisachtigen geworden.

Een database en mogelijke maatregelen

De Internationale Walvisvaartcommissie (IWC) heeft in 2009 een database gelanceerd waarin de aanvaringen van over de hele wereld worden geïnventariseerd om dit fenomeen beter te bestuderen en oplossingen voor te stellen: de “Ship Strikes Database”. Als oplossing bevelen de wetenschappers aan om de vaarsnelheid van schepen te verlagen, om het tracé van de scheepvaartroutes te wijzigen teneinde de gebieden waar walvisachtigen het meest verblijven te vermijden en om technologische tools te ontwikkelen om de walvissen te lokaliseren en de bemanning onmiddellijk over hun aanwezigheid in te lichten.

Dergelijke maatregelen werden door de Verenigde Staten en Canada goedgekeurd om Noordkapers te beschermen. Vroeger waren deze walvissen het slachtoffer van een intensieve jacht en nu blijven er nog maar 500 exemplaren over. Aanvaringen zijn de oorzaak van 35% van de sterfgevallen bij deze dieren. De resultaten van de goedgekeurde maatregelen zijn bemoedigend en wijzen op een daling van 90% van het aantal aanvaringen voor deze bedreigde soort. Jammer genoeg bestaat er geen snelheidsbeperking in de internationale wateren en zeer weinig landen hebben dergelijke maatregelen in hun territoriale wateren genomen.

– 2016 Conservation Committee Report, p. 9 en 10 (https://iwc.int/iwc66docs).

– ASCOBANS Document AC17/Doc.6-06 (2011): Risk Assessment of Potential Conflicts between Shipping and Cetaceans in the ASCOBANS Region, p. 12 en 33. (http://www.ascobans.org/sites/default/files/basic_page_documents/AC18_6-04_rev1_Pro­jectReport_ShipStrikes.pdf).

– CONN (P. B.) and SILBER (G. K.), Vessel speed restrictions reduce risk of collision-related mortality for North Atlantic right whales, 2013, Ecosphere 4(4):43. http://dx.doi.org/10.1890/ES13-00004.1.

– Day Five of IWC 2016 (http://uk.whales.org/blog/2016/10/day-five-of-iwc-2016).

– F. Ritter, Collisions of Vessels with Cetaceans: how to mitigate an issue with many unknowns.

– IUCN Document: Maritime traffic effects on biodiversity in the Mediterranean Sea (Volume1), éd. A. Abdulla et O. Linden, 2008, p. 12.

– Ship Strikes Database (https://iwc.int/ship-strikes)

– Simmonds (M. P.) et Brakes (P.), « Whales and Dolphins on a Rapidly Changing Planet », Whales and Dolphins: Cognition, Culture, Conservation and Human Perception, dir. P. Brakes et M. Simmonds, London, Earthscan, 2011, p. 173 en 174.

– Statistieken van UNCTAD (http://unctadstat.unctad.org/wds/TableViewer/tableView.aspx).

Meer news

BeBiodiversity Bescherming van bedreigde diersoorten: is de jacht geopend?

Bescherming van bedreigde diersoorten: is de jacht geopend?

CITES (de overeenkomst inzake de internationale handel in bedreigde diersoorten, wilde dieren en planten) nam eind augustus een aantal beslissingen om kwetsbare en met uitsterven bedreigde diersoorten beter te beschermen. De giraf bijvoorbeeld, het grootste landzoogdier en een waar icoon voor de Afrikaanse savanne.

Lees meer
BeBiodiversity De strijd tegen invasieve uitheemse soorten krijgt vorm

De strijd tegen invasieve uitheemse soorten krijgt vorm

Invasieve uitheemse soorten zijn soorten die door de mens buiten hun natuurlijke verspreidingsgebied geïntroduceerd zijn en die een belangrijke bedreiging vormen voor de biodiversiteit en de diensten die geleverd worden door de ecosystemen, zoals plantaardige productie, waterzuivering en bestuiving.

Lees meer
BeBiodiversity Invasieve diversiteit?

Invasieve diversiteit?

Verschillende dier- en plantensoorten hebben altijd al de wereld gekoloniseerd en leefgebieden ingenomen volgens hun aanpassingsvermogen. Maar de mens heeft ook doelbewust of per ongeluk dier- en plantensoorten, evenals zwammen en micro-organismen buiten hun gebruikelijke habitats geïntroduceerd in andere gebieden. Sommige soorten passen zich aan en gedijen lokaal zo goed dat ze invasief worden en een gevaar gaan vormen voor de oorspronkelijke lokale biodiversiteit.

Lees meer
BeBiodiversity Een coach om zich voor te bereiden op de klimaatuitdagingen !

Een coach om zich voor te bereiden op de klimaatuitdagingen !

Wat zijn de oorzaken en gevolgen van klimaatverandering op de mens en de natuur (bv. stijging van de zeespiegel, meer hittegolven en droogte, maar ook hevige neerslag en overstromingen, een impact op de biodiversiteit,…) ? Hoe kan ons land de uitstoot van broeikasgassen met minstens 80% tegen 2050 verminderen (én onrechtstreeks ook de biodiversiteit beschermen) ? Welke gedrags- en technologische veranderingen zijn noodzakelijk om deze belangrijke transitie waar te maken ?

Lees meer
BeBiodiversity SOUVENIRS, SOUVENIRS

SOUVENIRS, SOUVENIRS

Ieder jaar komen heel wat voorwerpen die gemaakt zijn van beschermde dier- en plantensoorten illegaal in België terecht (bont, kaviaar, kunstvoorwerpen, juwelen, …). Georganiseerde misdaad? Soms. Maar heel vaak zijn het toeristen die – zich van geen kwaad bewust – deze voorwerpen als souvenir mee naar huis nemen in hun bagage.

Lees meer
Ontdek al onze nieuwsberichten Ontdek al onze nieuwsberichten