BeBiodiversity logo

MENU
BeBiodiversity Wat leert ons het IPBES-rapport over de toestand van de biodiversiteit ?

Wat leert ons het IPBES-rapport over de toestand van de biodiversiteit ?

Op 22 mei, de Internationale dag van de Biodiversiteit, moeten we wel stilstaan bij de belangrijkste elementen van het IPBES-rapport (het IPCC van de biodiversiteit). Het rapport is zeer hard over de huidige toestand, maar presenteert ook verschillende toekomstscenario’s , afhankelijk van de besluitvorming of het al dan niet uitblijven van besluiten.

Professor Sandra Díaz (Argentinië), die de internationale evaluatie mee voorzat, waarschuwt : “De bijdragen van de biodiversiteit en van de natuur aan de mens zijn het belangrijkste ‘vangnet’ voor het overleven van de mensheid. Maar dat vangnet is zo ver uitgerokken dat het op scheuren staat “.

Maar het is niet genoeg alarm te slaan, we moeten ook handelen, en snel ! Dat is de boodschap van Sir Robert Watson, voorzitter van het IPBES: “Het is niet te laat om het tij te keren, maar enkel als we er onmiddellijk mee starten op alle niveaus, van lokaal tot mondiaal”.

Ook in België een verpletterende constatering !

Soorten verdwijnen in een ongekend tempo. Van de 8 miljoen soorten in de wereld worden er meer dan 1 miljoen met uitsterven bedreigd.

Bij de diersoorten is de situatie bijzonder problematisch voor :

  • amfibieën (kikkers, padden, salamanders enz.) die de hoogste prijs betalen: meer dan 40% van de soorten wordt rechtstreeks bedreigd.
  • alle zeezoogdieren, waarvan meer dan een derde op het punt van uitsterven staat.
  • koraalriffen, waarvan bijna een derde voor altijd dreigt te verdwijnen.

In België zijn de meest bedreigde soorten reptielen (57%), mieren (52%) en amfibieën (43%). Zo is de groene boomkikker volledig uit ons land verdwenen. De situatie is precair voor categorieën insecten zoals spinnen en libellen (meer dan 33% van hun populaties staat op het punt om uit te sterven). Verschillende soorten kevers en vlinders zijn al verdwenen. Het voortbestaan van bijna 30% van de vogels en 28% van de zoogdieren komt ook in gevaar. Lynxen en nertsen leven nu al niet meer in het wild in onze streken.

BeBiodiversity Wat leert ons het IPBES-rapport over de toestand van de biodiversiteit ?

Waarom deze massale uitstervingsgolf ?

De auteurs van de evaluatie hebben de directe factoren gerangschikt die de grootste wereldwijde impact hebben. In dalende volgorde zijn dat :

1 : veranderingen in het gebruik van het land en de zee;

2 : de directe exploitatie van bepaalde organismen;

3 : de klimaatverandering;

4 : de vervuiling;

5 : invasieve uitheemse soorten.

Het verslag benadrukt dat de uitstoot van broeikasgassen sinds 1980 is verdubbeld en dat klimaatverandering een weerslag heeft op de natuur. Dat effect zal de komende decennia nog toenemen en in sommige gevallen de belangrijkste oorzaak van het biodiversiteitsverlies worden.

Hoe ziet de toekomst eruit als er niets gebeurt ?

Het verslag toont onomstotelijk aan dat de huidige trajecten het niet mogelijk maken om de algemene doelstellingen van behoud en duurzame exploitatie van de natuur te bereiken.

De doelstellingen voor 2030 en verder kunnen alleen worden bereikt met een echte omwenteling in alle economische, sociale, politieke en technologische domeinen.

De huidige negatieve trends op het gebied van biodiversiteit en ecosystemen belemmeren de verwezenlijking van de meeste van de doelstellingen van de Verenigde Naties op het gebied van duurzame ontwikkeling (SDG’s), met name op het gebied van armoede, honger, gezondheid, water, steden, klimaat, oceanen en land.

Deze negatieve trends zullen zich tot voorbij 2050 blijven voortzetten in alle beleidsscenario’s die in het rapport worden onderzocht, met uitzondering van de scenario’s die een radicale omwenteling omvatten.

BeBiodiversity Wat leert ons het IPBES-rapport over de toestand van de biodiversiteit ?

Hoe kunnen we de situatie rechtzetten ?

Het verslag presenteert ook een breed scala aan mogelijke acties voor duurzame ontwikkeling en er worden trajecten voorgesteld om deze te bereiken over de sectoren heen zoals landbouw, bosbouw, mariene systemen, zoetwatersystemen, stedelijke gebieden, energie, financiën en vele andere.

Om een duurzame wereldeconomie tot stand te brengen, vinden de auteurs het concept van economische groei te beperkt en pleiten ze voor de evolutie van niet alleen de mondiale economische systemen, maar ook van de financiële systemen. Daarom – dit is slechts één van de voorbeelden – stellen zij voor om de indicator van het bruto nationaal product te wijzigen om er criteria in op te nemen over levenskwaliteit en over duurzamere economische vooruitzichten.

Wat zijn de gevolgen ?

Op de laatste conferentie van de partijen (COP) bij het Verdrag inzake Biologische Diversiteit werd besloten een ambitieus nieuw actieplan voor de komende decennia te lanceren: de Visie 2050 voor Biodiversiteit. De goedkeuring van dit plan is het doel van de Peking-conferentie in 2020. Deze top zal daarom van cruciaal belang zijn bij het vaststellen van nieuwe mondiale trajecten. Wat zal de bijdrage van België zijn? Belgische deskundigen zijn al naarstig aan het werken aan mogelijke actiepistes die ter voorbereiding van de conferentie aan de politieke besluitvormers moeten worden voorgelegd.

Meer informatie :

de samenvatting van het IPBES-verslag

het persbericht van het Belgische focal point IPBES

 

Meer news

BeBiodiversity De Dag van de Buren geeft de biodiversiteit een duwtje in de rug

De Dag van de Buren geeft de biodiversiteit een duwtje in de rug

Soorten verdwijnen in een ongekend tempo, de biodiversiteit neemt drastisch af. Maar wat kan je daar als burger tegen doen? “Biodiversiteit is ons natuurlijk kapitaal en onze levensverzekering”, stellen topwetenschappers wereldwijd. Het stoppen van het verlies aan biodiversiteit is ieders verantwoordelijkheid. Iedereen heeft een rol te spelen en de kleinste actie telt. 

Lees meer
BeBiodiversity De week van de biodiversiteit

De week van de biodiversiteit

Van 18 tot 24 maart staat de biodiversiteit op de agenda. In heel België zal een breed scala aan activiteiten niet alleen helpen om de interactie tussen de natuur en onze leefomgeving beter te begrijpen, maar ook om concrete acties te bepalen om het verlies aan biodiversiteit te bestrijden.

Lees meer
BeBiodiversity Een gelukkig nieuwjaar 2019 in het teken van de biodiversiteit!

Een gelukkig nieuwjaar 2019 in het teken van de biodiversiteit!

De eindejaarsfeesten zijn voorbij. Gedaan met de zoektocht naar cadeautjes, de overvloedige maaltijden….. tot volgend jaar! Laten we, nu deze periode achter de rug is, even stilstaan bij de impact van een feest als Kerstmis op de biodiversiteit. Hoe kunnen we onze voetafdruk verminderen tijdens de feesten?

Lees meer
BeBiodiversity Wrattenzwijn, egel of stokstaartje: welke consument ben jij?

Wrattenzwijn, egel of stokstaartje: welke consument ben jij?

De biodiversiteit wordt bedreigd. Het aantal soorten dieren en planten neemt zienderogen af, zowel op het land als in de zee. Maar wat kunnen we doen voor deze soorten, ook al ligt hun habitat soms zo ver van ons vandaan? Meer dan  70 % van de biodiversiteitsimpact van België ligt buiten onze landsgrenzen en houdt rechtstreeks verband met onze invoer.

Lees meer
BeBiodiversity Paddenstoelen, neem je paraplu’s, het is herfst!

Paddenstoelen, neem je paraplu’s, het is herfst!

Wat is er leuker dan te genieten van een wandeling in het bos en deze herfstschatten, die paddenstoelen zijn, te ontdekken en te proeven. En we zijn goed bediend! Wist je dat België het derde land van Europa is op het vlak van diversiteit van paddenstoelen? Er zouden meer dan 10.000 soorten op ons grondgebied bestaan, ook al bestaan er slechts enkele tientallen eetbare soorten.

Lees meer
Ontdek al onze nieuwsberichten Ontdek al onze nieuwsberichten